قرآنیان

وبگاه تحلیلی

قرآنیان

وبگاه تحلیلی

قرآنیان

«بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ، ...وَمَنْ لَمْ یَحْکُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِکَ هُمُ الْکَافِرُونَ؛ به نام خدای مهرگستر مهربان، ...و کسانی که به آنچه خدا نازل کرده است حکم نکنند، آنانند که کافرند.» (مائده، 44)
قرآن آخرین کلمات خدا برای هدایت بشر است. قرآن یگانه کتاب دربرگیرندۀ همۀ معارف دین خداست. قرآن برای همگان قابل فهم است و همگان باید در قرآن تدبر کنند اگرچه هرکس به اندازۀ خودش می‌تواند قرآن را بفهمد.
قرآن نباید محدود به داخل طاقچه‌ها و بالای سر مردگان باشد. قرآن کتابی برای زندگی و زندگان است. قرآن کتابی کامل در زمینۀ عقاید، احکام و اخلاق است.
قرآن همانطور که خود گفته روشنگر است بنابراین هر مطلبی چه از حوزه بیرون آمده باشد و چه از دانشگاه بیرون آمده باشد، چه شیعیان گفته باشند و چه اهل سنت گفته باشند، چه دین‌داران بیان کرده باشند و چه بی‌دینان بیان کرده باشند باشند، چه شرقیان معتقد باشند و چه غربیان معتقد باشند، اگر خلاف نص یا ظاهر مستقر قرآن باشد قطعاً مردود است.
قرآن مراتبی دارد. فهم مرتبه‌ای از قرآن فقط در اختیار پیامبر اسلام و وارثان رسالتش است بنابراین برای استفادۀ کامل از قرآن و دانستن بسیاری از جزئیات دین خدا، بی‌نیاز از آن بزرگواران نیستیم. البته باید دقت کرد که کلام‌الله را جز کلام‌الله نمی‌تواند قید بزند زیرا قید زدن و محدود کردن معنا، خود مخالفتی ضمنی است و اگر این‌گونه اعتقادی داشته باشیم نعوذبالله باید قرآن را کتاب ضلالت بدانیم، نه هدایت!
اکنون وبگاه تحلیلی قرآنیان می‌کوشد در مقابل طوفان انحرافات عقیدتی، بر محور بیانات قرآن و بر مدار نظرات مراجع قرآن‌محور به تولید محتوا و ارائۀ تحلیل بپردازد.

پیوندها

انحراف

اینکه کسی بگوید از فلان آیه نمی‌توان حکم کرد چونکه در فلان حدیث نسخ شده است مسلماً به خطا رفته چون طبق آیۀ 115 سورۀ انعام که می‌فرماید: ﴿وَتَمَّتْ کَلِمَتُ رَبِّکَ صِدْقًا وَعَدْلًا  لَا مُبَدِّلَ لِکَلِمَاتِهِ  وَهُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ؛ و سخن پروردگارت [: قرآن] در حال راستی و عدالت تمام شده است، و هیچ‌ تغییر‌ دهنده‌ای (حتی خدا) برای کلمات او نیست، و او بسی شنوای بسیار داناست.

مسلم است که قرآن مگر با خودش هرگز نسخ نمی‌شود. همچنین به گفته علامه طباطبائی (رضوان الله تعالی علیه) تنها پنج آیه از آیات قرآن نسخ شده‌اند.1

در مورد محکم و متشابه هم بعضی آقایان می‌گویند چون قرآن محکم و متشابه دارد بنابراین نمی‌توان از آن به چیزی حکم کرد!

در جواب باید گفت که اولاً محکم و متشابه قرآن مشخص است و آیات الاحکام جزء محکمات قرآن هستند بنابراین در استنباط فقهی هیچ مشکلی از این بابت وجود ندارد.

ثانیاً آیۀ 7 سورۀ آل عمران می‌فرماید: ﴿هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ عَلَیْکَ الْکِتَابَ مِنْهُ آیَاتٌ مُحْکَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْکِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ  فَأَمَّا الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ زَیْغٌ فَیَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاءَ تَأْوِیلِهِ  وَمَا یَعْلَمُ تَأْوِیلَهُ إِلَّا اللَّهُ  وَالرَّاسِخُونَ فِی الْعِلْمِ یَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ کُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَا  وَمَا یَذَّکَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ؛ اوست کسی‌که این‌ کتاب [: قرآن] را بر تو فرو فرستاد. پاره‌ای از آن آیات محکم [: صریح و روشن] است (که) آن‌ها مادر (و مرجع تفسیر و فهم) کتابند؛ و (پاره‌ای) دیگر (از نظر لفظی با آیاتی دیگر) متشابه‌اند. پس اما کسانی‌که در دل‌هایشان انحراف است، برای فتنه‌جویی و طلب تأویل آن (به دلخواه خود)، از متشابه آن پیروی می‌کنند (حال آنکه از نظر معنوی با هم متفاوتند). در حالی‌که تأویل آن (قرآن) را جز خدا (کسی) نمی‌داند و (هم‌چنین) پای‌برجایان در علم (ایمانی) گویند: «ما بدان ایمان آوردیم. همه قرآن (چه محکم و چه متشابهش‌) از جانب پروردگار ماست، و جز خردمندان عمیق کسی متذکّر نمی‌شود».

بنابراین متشابهات، تأویل (به اول برگرداندن) دارد و تأویل آن، همان محکمات قرآن است که مادر کتاب است فلذا طبق این آیه باید کل قرآن را باهم در نظر بگیریم تا گمراه نشویم اما برخی شرعمداران تفسیر ناصوابی کردند که گویی نعوذبالله متشابهات قرآن اشتباه است و کلاً نباید به قرآن رجوع کرد!

خلاصه اینکه اگر کل قرآن را به هردو صورت تسلسلی و موضوعی در نظر بگیریم گمراه نخواهیم شد و این نکته؛ اصلی‌ترین ویژگی چهارده معصوم (علیه السلام) در بعد علمی است که ما در غیاب حضرت حجت (عجل الله تعالی فرجه الشریف) باید قویاً ادامه دهیم تا وقتی ظهور فرمودند همانند شرعمداران شرعندار اول حساب خودمان را نرسند! البته نیک مشخص است که روایات معصومین (علیهم السلام) در صورت عدم مخالفت با ظاهر قرآن (که ملاک اصلی جعلی نبودن روایات همین اصل است)، در حقیقت فهم معصومین (علیهم السلام) از قرآن هستند که استفاده از آن واجب است و توجه به آن می‌تواند حتی حقایق قرآن را بر ما مشخص نماید.


1. معرفت، محمدهادی. علوم قرآنی، ص248.

منبع: پایگاه قرآنیان