قرآنیان

وبگاه تحلیلی

قرآنیان

وبگاه تحلیلی

قرآنیان

﴿بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ، ...وَمَنْ لَمْ یَحْکُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِکَ هُمُ الْکَافِرُونَ؛ به نام خدای مهرگستر مهربان، ...و کسانی که به آنچه خدا نازل کرده است حکم نکنند، آنانند که کافرند.﴾ (مائده، 44)
قرآن، این آخرین وحی خدای تبارک و تعالی و بزرگ یادگار حضرت خاتم الأنبیاء محمد مصطفی (صلی الله علیه وآله)، یگانه کتاب کامل و جامع دربارۀ معارف دین اسلام است که دلالاتش برای هر کسی در حد خودش روشن است. بنابراین، قرآن فقط کتابی برای داخل طاقچه‌ها نیست بلکه کتابی برای دانستن سبک زندگی است. قرآن کتابی محدود به بالای سر مردگان نیست بلکه کتابی کامل در زمینۀ عقاید، احکام و اخلاق است.
تأکید می‌شود کامل، جامع و روشن بودن معارف قرآن تضادی ندارد با پذیرش سنت پیامبر و اهل بیت (علیهم السلام) که توسط راویان حدیث به مراجع و علمای دین اسلام رسیده است؛ بلکه به واسطۀ آیاتی همچون آیات اطاعت و وارثون، هر کسی ادعای قرآنی بودن دارد باید از سنت نیز پیروی کند هرچند خود سنت مرتبه‌ای از معارف قرآن است و چیزی جدای از قرآن نیست منتها چون کشف این مرتبۀ والا از معارف قرآن در اختصاص معصومین (علیهم السلام) است ما غیرمعصومان علاوه بر خود قرآن کریم به معصومان (علیهم السلام) نیز نیازمندیم. اگرچه سنت باید قطعی باشد و هر حدیثی قابل قبول نیست؛ به عبارت دیگر، احادیث جعلی که خلاف قرآن یا هر علم مطلقی هستند هرگز قابل قبول نیستند.
گفتنی است هرچند وبگاه قرآنیان مستقل است اما این وبگاه بیشتر متأثر از نظرات مرجع دینی اتقای قرآن‌محور، آیت‌الله العظمی دکتر محمد صادقی تهرانی است.

پیوندها

انحراف

اینکه کسی بگوید از فلان آیه نمی‌توان حکم کرد چونکه در فلان حدیث نسخ شده است مسلماً به خطا رفته چون طبق آیۀ 115 سورۀ انعام که می‌فرماید: ﴿وَتَمَّتْ کَلِمَتُ رَبِّکَ صِدْقًا وَعَدْلًا  لَا مُبَدِّلَ لِکَلِمَاتِهِ  وَهُوَ السَّمِیعُ الْعَلِیمُ؛ و سخن پروردگارت [: قرآن] در حال راستی و عدالت تمام شده است، و هیچ‌ تغییر‌ دهنده‌ای (حتی خدا) برای کلمات او نیست، و او بسی شنوای بسیار داناست.

مسلم است که قرآن مگر با خودش هرگز نسخ نمی‌شود. همچنین به گفته علامه طباطبائی (رضوان الله تعالی علیه) تنها پنج آیه از آیات قرآن نسخ شده‌اند.1

در مورد محکم و متشابه هم بعضی آقایان می‌گویند چون قرآن محکم و متشابه دارد بنابراین نمی‌توان از آن به چیزی حکم کرد!

در جواب باید گفت که اولاً محکم و متشابه قرآن مشخص است و آیات الاحکام جزء محکمات قرآن هستند بنابراین در استنباط فقهی هیچ مشکلی از این بابت وجود ندارد.

ثانیاً آیۀ 7 سورۀ آل عمران می‌فرماید: ﴿هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ عَلَیْکَ الْکِتَابَ مِنْهُ آیَاتٌ مُحْکَمَاتٌ هُنَّ أُمُّ الْکِتَابِ وَأُخَرُ مُتَشَابِهَاتٌ  فَأَمَّا الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ زَیْغٌ فَیَتَّبِعُونَ مَا تَشَابَهَ مِنْهُ ابْتِغَاءَ الْفِتْنَةِ وَابْتِغَاءَ تَأْوِیلِهِ  وَمَا یَعْلَمُ تَأْوِیلَهُ إِلَّا اللَّهُ  وَالرَّاسِخُونَ فِی الْعِلْمِ یَقُولُونَ آمَنَّا بِهِ کُلٌّ مِنْ عِنْدِ رَبِّنَا  وَمَا یَذَّکَّرُ إِلَّا أُولُو الْأَلْبَابِ؛ اوست کسی‌که این‌ کتاب [: قرآن] را بر تو فرو فرستاد. پاره‌ای از آن آیات محکم [: صریح و روشن] است (که) آن‌ها مادر (و مرجع تفسیر و فهم) کتابند؛ و (پاره‌ای) دیگر (از نظر لفظی با آیاتی دیگر) متشابه‌اند. پس اما کسانی‌که در دل‌هایشان انحراف است، برای فتنه‌جویی و طلب تأویل آن (به دلخواه خود)، از متشابه آن پیروی می‌کنند (حال آنکه از نظر معنوی با هم متفاوتند). در حالی‌که تأویل آن (قرآن) را جز خدا (کسی) نمی‌داند و (هم‌چنین) پای‌برجایان در علم (ایمانی) گویند: «ما بدان ایمان آوردیم. همه قرآن (چه محکم و چه متشابهش‌) از جانب پروردگار ماست، و جز خردمندان عمیق کسی متذکّر نمی‌شود».

بنابراین متشابهات، تأویل (به اول برگرداندن) دارد و تأویل آن، همان محکمات قرآن است که مادر کتاب است فلذا طبق این آیه باید کل قرآن را باهم در نظر بگیریم تا گمراه نشویم اما برخی شرعمداران تفسیر ناصوابی کردند که گویی نعوذبالله متشابهات قرآن اشتباه است و کلاً نباید به قرآن رجوع کرد!

خلاصه اینکه اگر کل قرآن را به هردو صورت تسلسلی و موضوعی در نظر بگیریم گمراه نخواهیم شد و این نکته؛ اصلی‌ترین ویژگی چهارده معصوم (علیه السلام) در بعد علمی است که ما در غیاب حضرت حجت (عجل الله تعالی فرجه الشریف) باید قویاً ادامه دهیم تا وقتی ظهور فرمودند همانند شرعمداران شرعندار اول حساب خودمان را نرسند! البته نیک مشخص است که روایات معصومین (علیهم السلام) در صورت عدم مخالفت با ظاهر قرآن (که ملاک اصلی جعلی نبودن روایات همین اصل است)، در حقیقت فهم معصومین (علیهم السلام) از قرآن هستند که استفاده از آن واجب است و توجه به آن می‌تواند حتی حقایق قرآن را بر ما مشخص نماید.


1. معرفت، محمدهادی. علوم قرآنی، ص248.

منبع: پایگاه قرآنیان